ایسپیهَ مَزگَت

مهندس رامین باباپور شکره دشت چکیده:بنای ایسپیه مزگت باقیمانده یک آتشکده قدیمی و بزرگ در دیناچال تالش است. تمامی نشانه های معماری وکاربردی آن عملکرد مذهبی اینبنا را تایید می کند.این بنا دردوران پس از اسلام  احتمالا بعد ازقرن سوم هجری به مسجد تبدیل شد و ظاهرا تا مدتها ی مدید مورد استفاده قرار می گرفته است. گذشته از اهمیت تاریخی و معماری بنا اینکه در اطراف آن باید شهری بزرگ وجود داشته باشد. مشغله فکری بسیاری از اندیشمندان در …

بیشتر بخوانید »

قلعه رودخان

بهزاد فرهانیه    قلعه رودخان، یکی از شگفت انگیز ترین بناهای نظامی ایران است. این بنای عظیم در ۲۳ کیلومتری شهرستان فومن در استان گیلان و میان کوه های جنگلی قرار دارد. بنای قلعه رودخان در ارتفاع ۶۸۷ تا ۷۷۸ متری از سطح آب دریاهای آزاد و بر خط الراس کوهی در انتهای رشته کوه تالش معروف به «قلعه ژیه» قرار گرفته است. پهنه ی این قلعه ۲٫۶ هکتار است و طول دیوارهای قلعه به ۱۵۵۰ متر می رسد که در …

بیشتر بخوانید »

قلعه لیسار/۲

 منصور بنیایی قلعه لیسار یکی از آثار تاریخی استان گیلان است که در روستای قلعه دوش و در ارتفاع ۸۰ متری از زمین و روی تپه ای در نزدیکی شهرستان تالش و مرکز دهستان لیسار واقع شده. است         روستای قلعه دوش به سبب داشتن این پدیده فرهنگی- تاریخی ثبت شده در فهرست آثار تاریخی ، در بین روستاهای ناحیه از جایگاه ممتازی برخوردار است حتی برخی معتقدند که علت نام گذاری این روستا به دلیل موقعیت جغرافیایی آن نسبت …

بیشتر بخوانید »

فرزندان‌ شیخ‌ صفی‌ الدین‌ اردبیلی‌ در تالش‌ امروز

علی عبدلی  تاکنون‌ سخن‌ براین‌ بوده‌ که‌ تالشان‌ در شکل‌گیری‌ و استقرار دولت‌صفویه‌ نقش‌ اساسی‌ داشته‌اند. برای‌ پی‌ بردن‌ به‌ چگونگی‌ این‌ موضوع‌کافیست‌ به‌ سرگذشت‌ شاه‌ اسماعیل‌ از زمان‌ مرگ‌ سلطان‌ علی‌ تا وقتی‌ که‌بر اریکه‌ سلطنت‌ ایران‌ تکیه‌ زد به‌ روایت‌ انبوه‌ منابع‌ موجود، از جمله‌ به‌احسن‌ التواریخ‌ و جهانگشای‌ خاقان‌، نگاهی‌ افکنده‌ شود .

بیشتر بخوانید »

خانات تالش

على پورصفر قصابی‌نژاد   خاندانى حکومتگر در لنکران از ۱۱۶۰ تا ۱۳۳۹ هجرى. قلمرو این خاندان به‌تدریج گسترش یافت و تمام مناطق تالش‌نشین، به استثناى ماسال و شاندرمن و تالشدولاب (امروزه شهرستانهاى ماسال و رضوانشهر)، را دربرگرفت (رجوع کنید به برادگاهى، ص ۵۸ـ۵۹؛ نیز ادامه مقاله). مؤسس این حکومت جمال‌الدین میرزابیگ، مشهور به قراخان، از سادات لنکران بود که نسبشان را به زیدبن علی‌بن حسین می‌رساندند. پدر میرزابیگ، عباس‌خان خلیفه، از سادات ضیابرى بود که ظاهرآ در عصر شاه‌عباس دوم صفوى …

بیشتر بخوانید »

دیدگاهی نو در مورد زادگاه اشو زرتشت

           نوشته : علی عبدلی   زمان‌ و مکان‌ تولد اَشوزرتشت‌ ومرکز تبلیغ‌ دین‌ او سه‌ موضوع‌ بنیادین‌در تاریخ‌ مزدیسناست‌ که‌ مورد اختلاف‌ گسترده‌ پژوهشگران‌ است.روایات‌ و فرضیه‌ هایی‌ که‌ تاکنون‌ در این‌ باره‌ ارایه‌ شده‌، منابع‌ ما را کلاً به‌دو گروه‌ پژوهش های‌ جدید و منابع‌ کهن‌ ایرانی‌ تقسیم‌ می‌کند. در منابع‌ کهن‌ مانند  بندهش‌، زات‌ سپرم‌ ، دین‌ کرت‌ و آثاردانشمندانی‌ چون‌ بیرونی‌ و مسعودی‌  آمده‌ است‌ که‌ زرتشت‌ در آذربایجان‌ متولد شده‌(بیرونی‌ ۱۳۶۳ / ص‌ ۲۹۹ / مسعودی‌ …

بیشتر بخوانید »

تالش‌ در یک‌ نگاه

علی عبدلی

  علی عبدلی  نام‌ تالش: در اسناد ومنابع‌ پیش‌ از اسلام‌ ، کلمه‌ «تالش‌» دیده‌ نشده‌ است‌ .بسیاری‌ ازپژوهشگران‌ ، تالش‌ را با قوم‌ «کادوس‌» که‌ از آن‌ در منابع‌ یونان‌ و روم‌ باستان‌ یادشده‌است‌، یکی‌ می‌ دانند (پیرنیا۱۳۷۰،ج‌۲،ص‌۱۱۲۹، رضا۱۳۶۰،ص‌۱۶و۱۷،کسروی‌ ۱۳۵۶،ص‌۲۸۳و۵-۴۲۴).به‌ نظر می‌ رسد «تاتاگوش‌» مندرج‌ در کتیبه‌ های‌ هخامنشی‌ و «تاتای‌ گین‌ گیبری‌»آمده‌ در الواح‌ آشوری‌ ، با تالش‌ کنونی‌ یکی‌ باشد . یونانیان‌ این‌ کلمه‌ را «کادوس‌» خوانده‌اند .(عبدلی‌ الف‌۱۳۷۸،ص‌ ۱۸تا۲۹). در منبع‌ سده‌ های‌ نخست‌ اسلام‌ از …

بیشتر بخوانید »

بابک خرم دین

احسان طبری  در اوائل قرن دوم هجری ( اوائل سده ی نهم میلادی) در شمال باختری ایران ( طالش و مغان) خرمدینان به سالاری بابک علیه خلیفه دست به قیام زدند. این قیام بیست سال طول کشید. طی این مدت خرمدینان چندین بار شکستهای فاحش به لشگریان خلیفه وارد ساختند. سرانجام سپاه خلیفه به سرداری افشین ، خرمدینان را شکست داد. گفتار زیرین تحلیل این واقعه ی جلیل تاریخ جنبش های اجتماعی خلق ایرانست. انگلس در اثر  خود موسوم به …

بیشتر بخوانید »