گویش های تاتی

گویش های تاتی

  تاتی/ tāti/ ، به دو گروهِ زبانی مختلف از خانواده زبان‌های ایرانی اطلاق می‌شود، یکی از شاخه شمال غربی۱ که در بخش‌هایی از جمهوری آذربایجان و مناطقی از جمهوری داغستان رایج است۲ و دیگری از شاخه جنوب غربی که در مناطقی از شمال غرب ایران۳ در محیطی ترک زبان۴ به آن تکلم می‌شود. این دو گروه با یکدیگر تفاوت‌های بنیادینی دارند. «تات» واژه‌ای ترکی است به معنای «بیگانگان مقیم در سرزمین ترک‌ها.۵ » مطابق «دیوان لغات الترک» (۴۵۴ هـ.ش، ۱۰۷۵م)، این واژه ابتدا به ایرانیانی که …

بیشتر بخوانید »

ادبیات شفاهی تالش منتشرشد

«ادبیات شفاهی تالش» پژوهش جدیدی ست ازعلی عبدلی که به عنوان جلد ۷۱ دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان، از سوی انتشارات فرهنگ ایلیا،« ۱۳۹۷رشت»، به تازگی منتشر شده است. این اثر دربر دارنده مطالب متنوعی در زمینه ادبیات شفاهی تالش است که مولف در بخش شرح ادبیات شفاهی، به آن اشاره کرده و گفته است:  ادبیات شفاهی بخشی از فرهنگ مردم یا فولکلور است. این نوع ادبیات که عبارت ازترانه ها، افسانه ها، لطیفه ها، مثل ها، کنایات، اسطورهها و چیستان …

بیشتر بخوانید »

جارشَ بافی در تالش

جارشَ jǎrša یا سَرْغ sarәq نوعی پارچه است که بافت آن از دیرباز در تالش رواج داشته و هنوز در چند محل، از جمله در روستای اردَ رضوانشهر رواج دارد. این پارچه پشمی که با طرح های هندسی به رنگ های شاد و اغلب سرخ، در کارگاه های خانگی بافته می شود، معولا برای دوخت نوعی دستمال بزرگ ویژه زنان مورد استفاده قرار می گیرد . بافت جارشَ در دیگر نقاط گیلان نیز رایج است و هه جا کاربرد مشابهی …

بیشتر بخوانید »

زبان مادری را آسان بنویسیم و آسان بخوانیم

الفبای تالشی و تاتی

چندسالی ست برای نوشتن رسا و روان  متون تالشی و تاتی شیوه نامه ای برپایه رسم الخط فارسی و لحاظ آوانگاری لاتین، با عنوان « الفبای جامع تالشی و تاتی » طراحی شده و در مطبوعات و رسانه های مجازی منتشر گردیده است. به دنبال انتشار این شیوه نامه پرسش هایی در مورد برخی نکات آن از سوی کاربران مطرح شده که طراح و مبدع شیوه نامه یادشده ، در چهار درس مشروح زیر، به آن پرسش ها پاسخ داده …

بیشتر بخوانید »

پیشینه جمهوری تالش مغان

جمهوری تالش مغان

بهرام امیر احمدیان پس از الحاق خانات تالش به روسیه مردم مسلمان این ولایت به سبب جدایی از ایران ناراضی بودند و این نارضایتی به صورت قیامهای پراکنده‌‌ای نمایان می شد. در سال ۱۸۳۱ ساکنان ایالت تالش علیه ماموران تزاری و فئودالهای محلی قیام کردند. خود سریهای ماموران حکومت‌ی تزار، به ویژه فرماندهان نظامی محلی و نیز ظلم و ستم فئودالهای محلی، خود سری آنان، وضعیت دشوار زندگی دهقانان، برقراری انواع مالیات‌ها و مکلفیات زیاد، سبب بروز نارضایتی مردم و …

بیشتر بخوانید »

ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا

ضیاء طرقدار شهرستان آستارا در غرب استان گیلان و در منطقه قومی تالش قرار دارد که دارای تاریخ و فرهنگ کهُن سالی می باشد . در شهرستان آستارا روستاهای زیادی وجود دارد که در اینجا به ریشه شناسی نام تعدادی از این روستاها پرداخته خواهد شد . ۱ – حیران ( هیران ) : از دهستان های غرب آستارا می باشد . در زبان تالشی آستارا « هِر – hēr » یا « هیر – hir » به معنای : …

بیشتر بخوانید »

روایتی دیگر از تالش

تالش یا تولش/ tolǝš نام کلی بر مناطقی است که وطن اصلی تالشان بوده و شامل سرزمین‌هایی است که تالشان بیشینه جمعیت را تشکیل می‌دهند و از لحاظ تاریخی و اجتماعی جزو سرزمین آنان باشد. تالش مشتمل بر منطقه‌ای در ایران (استان‌های گیلان و اردبیل) و جمهوری آذربایجان (تالش گشتاسبی) است. تالش نام قومی ایرانی‌تبار است که سکونتگاه اصلی آن‌ها در البرز غربی از جنوب شرقی جمهوری آذربایجان آغاز شده و تا شمال غربی استان گیلان و استان اردبیل در …

بیشتر بخوانید »

روستای ناو اسالم

روستای ناو اسالم

رضا یوسفی روستاهایی که بافت قدیمی و سنتی خود را حفظ کرده باشند و طبیعت زیبا و پرباری هم داشته باشند، مقصدی جذاب برای سفرهای شهروندانی خواهندبود که از شلوغی و آلودگی شهرها خسته شده اند و آرامش را در این گونه سفرها می جویند.  منطقه جنگلی تالش در استان گیلان، که از یک سو به سواحل دریای خزر متصل است و از سویی دیگر به کوه ها و قله های استان اردبیل، دارای روستاهای خلوت و دنجی است که …

بیشتر بخوانید »