خانه / هنرو فرهنگ (پەڕە 4)

هنرو فرهنگ

تالش ، تالشان ، تالشها ، فرهنگ عامه ، موسیقی ، صنایع دستی

شب نشینی در تالش

فرزانه قربانی یکی از آیین های مهم که در گذشته در بین مردم رایج بود اما امروزه به شدت کمرنگ شده است، « شَوْ نشینی šav n∂šini» می باشد. کاری پسندیده و شادی بخش که معمولاً در طول سال انجام می گرفت ولی در فصل های سرد سال مثل پاییز ( پایْزَه شَو  pāyza šav) و زمستان به علت بلند بودن شب های این دو فصل بیشتر اتفاق می افتاد.

بیشتر بخوانید »

سیری در آداب و رسوم عزاداری محرم در تالش

  قربان صحرایی چاله سرایی از روزی که واقعه جانگداز، جانسوز عاشورا در محرم سال ۶۱ هجری اتفاق افتاد، احوال گروهی از خلایق را دگرگونی دیگری حاصل آمد. تأثیری که واقعه عظیم کربلا بر فرهنگ ملل گذاشت بر کسی پوشیده نیست. امروزه بسیاری از مسلمانان و به‌ویژه شیعیان، فرهنگ عاشورا را با فرهنگ بومی خویش امتزاج نموده‌اند. غور در فرهنگ و رفتار عامه مردم بیانگر این مطلب است که گاه فرهنگ عاشورا چنان با فرهنگ بومی هر منطقه ممزوج شده …

بیشتر بخوانید »

دوشاب پزی در تالش

تقی اسکندری تاسکوه  تالش ها به درخت خرمالو، «اَربادار» و به میوه ی آن، «اَربا» و تک تک میوه های آن، «اَربا گلَه» و به مراسم رُب پزی آن «اَرباتیما» یا «دشاوَه تیما» و به رُب آن، «دشاو» یا همان دوشاب می گویند. دوشاب مایعی شیرین و به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز می باشد که برای خوردن غذا از آن استفاده می کنند. حلوایی را که با مخلوط دوشاب و آرد درست می کنند را «دشاوییَه حَلوا» می …

بیشتر بخوانید »

موسیقی تالش شمالی

تالش

  علی عبدلی   آشنایی‌ من‌ با موسیقی‌ تالش‌ و آغاز دلبستگی‌ کاستی‌ ناپذیرم‌ به‌ آن‌، به‌ اوایل‌ دهه‌ ۴۰ برمی‌گردد. به‌ زمانی‌ که‌ هر سال‌ همراه‌ عشایر تالش‌ ـ ایل‌ خوشابر ـ به‌ تابستانگاه‌ و زمستانگاه‌ کوچ‌می‌کردیم‌ و بهار و تابستان‌ را در بازارچه‌ (شالرا) به‌ سر می‌بردیم‌ و در آنجا هر چند گاه‌ با شبانانی‌روبرو می‌شدیم‌ که‌ در فرصتهای‌ مناسب‌، در پاسخ‌ به‌ خواهش‌ کاسبان‌ بازارچه‌ و یا از راه‌ رسیده‌ای‌متنفذ، نی‌ و نی‌لبکی‌ می‌نواختند  و دستانی‌ می‌خواندند. …

بیشتر بخوانید »

فرهنگ دام و دامداری در تالش، بخش۱

 تقی اسکندری   تقی اسکندری از محققان قدیمی فرهنگ تالش می باشند که سالها همکاری تنگاتنگی با رادیو گیلان داشته اند. ایشان مجموعه کاملی را درباره فرهنگ دام و دامداری بصورت آماده دارند و درصدند تا آن را چاپ و منتشر نمایند. ضمناً برپایه تحقیقات ایشان در دهه اخیر حدود ۵۰۰۰ دقیقه فیلم های مستند در شبکه های مختلف ساخته شده است. ویژه شاندرمن برای این محقق تالش آرزوی موفقیت دارد.«ویژه شاندرمن»  اصولاً زندگی انسان ها (اقوام مختلف) در هر …

بیشتر بخوانید »

فرهنگ دام و دامداری در تالش

اوزان و معیارها

تقی اسکندری طاسکوه بخش دوم :نامگذاری گاوها *به گوساله تازه متولد شده، «کرفَه موندَه»، اگر ماده باشد به آن، «کرفَه مواَ موندَه» و اگر نر باشد به آن، «کرفَه نِرَه موندَه» گویند. *به گوساله ای که در سنین بین یک الی دو سالگی قرار داشته باشد به آن، «پارنَه» یا «د وَقتَه پارنَه»، اگر ماده باشد، «د وَقتَه مواَ پارنَه» و اگر نر باشد به آن، «د وَقتَه نِرَه پارنَه» گویند. *به گوساله یا گاوی که در سنین بین دو …

بیشتر بخوانید »

موسیقی تالش

بهمن کاظمی مقدمه: موسیقی بخشی از سرشت  آدمی است و از نخستین نیاز های انسانی و وسیله ای برای ارضاء و تلطیف روحی بشر به شمار می آید. موسیقی هر ملت تجلی سیر تکاملی دقت، هوش، چگونگی مشاهده و استنباط و عواطف روحی آن ملت در طول تاریخ است. موسیقی هر قوم ضمن آنکه به توصیف زندگی آنان می پردازد، زبان دل ، مظهر عواطف و احساسات لطیف و موزون آنان نیز محسوب می گردد. عوامل متعددی از جمله شرایط …

بیشتر بخوانید »

اصطلاحات گاهشماری در تالش

قربان صحرایی

نوشته : قربان صحرایی چکیده : گاهشماری یا تعیین تقویم برای زمان ، در میان اقوام مختلف ایران از جمله تالش دارای نکات و ویژگیهای مخصوص به خود است .بررسی نمونه هایی از این اصطلاحات نشان می دهد که طبیعت ومعیشت مردم تالش درانتخاب واژه های مناسب برای گاهشماری تا چه حد نقش داشته است .البته نقش ایام مذهبی بعدها درآن اضافه شده وامروزه مجموعه ای از اصطلاحات گاهشماری را بوجود آورده اند که تالشان از آن استفاده می کنند .در …

بیشتر بخوانید »