خانه > زبان و ادبیات تالش > گفتگویی کوتاه با الکساندر پیریکو

گفتگویی کوتاه با الکساندر پیریکو

گفتگویی کوتاه با لئا الکساندر پیریکو، مولف نخستین واژه نامه تالشی

الکساندر پیریکوترجمه: علی عبدلی

“تالش همیشه در قلب من بوده است”  

گفتگوی آذر مامئدوف با الکساندر پیره یکو، نویسنده اولین ” واژه نامه تالشی“، شاگرد محقق خستگی ناپذیر ، دانشمند بزرگ و استاد زبان های ایرانی دانشگاه دولتی مسکو،  بوریس واسلوویچ میللر

پرسش :  شور و شوق شما نسبت به تحقیق در زمینه زبان تالشی از کجا آغاز شد؟ آیا شما با یک برنامه و هدف علمی به مطالعه در زمینه تاریخ و فرهنگ مردم تالش پرداخته اید؟

پاسخ : نه! همه چیز تصادفی در زمانی پیش آمد که مشغول تحصیل در دانشکده زبان شناسی دانشگاه دولتی مسکو بودم. در طول آموزش زبان شناسی جماهیر شوروی ، بوریس میللراستاد آکادمی علوم ، عشق و علاقه تحقیق در زمینه زبان تالشی را در من به وجود آورد .

پرسش : آیا این موضوع باعث شد که با یک دختر تالش ازدواج بکنی؟

پاسخ : آه، این موضوع برای من بسیار دردناک است. من در سفری که به تالش داشتم با همسر آینده ام آشنا شدم. ولی متاسفانه ما با هم تنها چهار سال زندگی کردیم. دخترانم ماریا و لیلا ، حاصل آن ازدواج هستند. اکنون اولی با من است و دومی در ایالات متحده زندگی می کند.

پرسش : شما از همکاری با بوریس میللر چه خاطراتی دارید؟ چه مدت با او کار کردید؟

پاسخ : متاسفانه  و . بوریس ، آن مرد نازنین اکنون در بین مانیست. او شخصیتی استثنایی ، پایبند به اصول اخلاقی بود و نسبت به زبان تالشی و فرهنگ مردم تالش تعصب شدید داشت. باید اعتراف کنم که من به آنهمه دقتی که او در پرداختن به  زبان و فرهنگ تالش داشت ، حسادتم می شد. او تالش را مانند فرزند خود دوست داشت و در مراقبت از فرهنگ آن تلاش می کرد و همه زندگی اش را وقف زبان  تالشی کرده بود . پیش از مرگ هم رسالت خودرا به ماها که شاگردش بودیم ، محول کرد .

میللر چنان نسبت به موضوع تالش حساسیت داشت  که حاضر بود از همه چیز به خاطر آن بگذرد . او ساعت های متمادی پشت میز کار خود می نشست و نسخه های خطی را بررسی می کرد و گاهی سر بلند می کردو می گفت : وای که این مردم باستانی و با فرهنگ ، چه سرنوشت غم انگیزی داشته  و چقدر برای استقلال خود جنگیده است .

وقتی من وارد انستیتو زبان شناسی آکادمی علوم مسکو شدم . بوریس گروموف استاد من شد . من  شانس آن را نداشتم که زیاد با بوریس میللر باشم . از این رو خاطرات چندانی از او ندارم . اما ورا سرگی اونا،  زمان زیادی با او بود . به همین سبب باید خاطرات بیشتری داشته باشد .

پرسش : لطفا برای ما از چگونگی و شرایط تحقیقات میللر بگویید . انتظار می رفت دنباله کاراو گرفته شود ولی پس از انتشار اثر منحصر به فرد شما « لغت نامه تالشی » اتفاق مهم دیگری نیفتاد . چرا ؟ .

پاسخ : شما می دانید که شرایط زندگی من اجازه نداده به اهداف علمی خودم برسم . ولی تا توانسته ام  تلاش کرده ام . چه پیش از انشار فرهنگ لغت تالشی و چه پس از آن ، در پیوند با تالش طرح هایی برای اجرا به من محول شده و همه را انجام داده ام .جزوه ها و کتاب هایی در این زمینه تالیف کرده ام . ازمن مقالاتی در مجله های علمی و دایرهالمعارف ها منتشرشده است . من جوانی پر انرژی و عاشق خانواده ام بودم ولی بر اثر برخی اتفاقات که می دانید . من ماندم و دوخترخردسالم که باید آنها را بزرگ می کردم . بعدش هم یک بار در زمان ظاهرشاه و بار دوم در زمان ورود ارتش روسیه به افقانستان ، من به عنوان مترجم به آن کشور مامورشدم . با این حال توانستم « واژه نامه تالشی » را در حجمی نسبتا بالا ، تالیف و منتشر کنم . این واژه نامه هم می تواند ادامه کار میللر باشد و هم مکمل آن .اما متاسفانه تیراژ چاپی اش بسیار کم بود . در حدود ۲۰۰ جلد. تقاضای من برای چاپ نسخ بیشتر، مثلا دو یا سه هزار جلد به جایی نرسید . خیلی هم زود معلوم شد  که حق بامن بود . زیرا پس از چاپ، تمام نسخ آن در نمایشگاه کتاب لاییزیک به فروش رفت و راهی کتابخانه های ایتالیا و انگلستان و فرانسه شد . در شوروی فقط چند جلد از آن در کتابخانه  مرکزی و قفسه اتاق ایران شناسان باقی ماند  .

پرسش :  فکر نمی کنید که برای ادامه فعالیت علمی نباید تالش را ترک می کردید و خارج از تالش باز می گشتید؟

پاسخ : نه ! تالش همیشه در قلب من بوده . من با اندیشه تالش رشد کرده ام . فرزندان من اگرچه با فرهنگ روسی بزرگ شده اند اما هنوز به زبان تالشی حرف می زنند . در مورد ماندن یا نماندنم دربین تالشان بهتر است از دخترانم سئوال بکنید و ببینید چه واکنشی نشان می دهند . آنها در اینجا هم مثل آن زمان که در کنارمادرشان بودیم ، دختر بچه های تالشی هستند و با مهر عمیق یک دختر تالش پدرشان را بقل می کنند و می بوسند .

پرسش : اکنون دیگر شوروی فرو پاشیده است . تالش هم شاهد تحولات زیادی بوده . تاثیر این اتفاقات در شما چه بوده ؟

پاسخ : من اگرچه در روسیه زندگی می کنم ولی تمام  وقت فکرم با تالش مشغول است.  وقتی در اوایل سال ۱۹۹۰ تالش وارد تحولات شده بود . من با روشنفکران تالش در تماس بودم . مدام به وسیله تلفن با آنها صحبت می کردم و تا جایی که می توانستم به آنها کمک می کردم . برای پیشبرد طرح آموزش جامع زبان تاالشی ، یک نسخه از تمام نوشته هایی که در این زمینه داشتم ، برای نوروزعلی محمد اف فرستادم

پرسش : نظر شما در مورد نشریه « صدای تالش » که نشریه ای ست برای نشر زبان و فرهنگ تالش و انعکاس حرف مردم تالش، چیست .

پاسخ : من واقعا دوست دارم که کاغذ و دیگر ملزومات فراهم باشد وانتشار آن نشریه دوام داشته باشد . حضور کسانی مانند فخرالدین عباس زاده ، نوروزعلی ممداف و جلیل  مامئدوف در عرصه انتشار صدای تالش بسیارامیدوار کننده است . اما راهی که در پیش دارند خالی از خطر نیست . من محمداف را خوب می شناسم . اورا به عنوان یک میهن پرست واقعی و مدافع خستگی ناپذیر حقوق تالش و یک مبارزواقعی می شناسم. ولی مدتی ست فعالیت چندانی از او نمی بینم . متوجه شده ام که عرصه مبارزه برایش تنگ شده است . به هرحال هرکسی که برای تالش مبارزه می کند باید بداند که چگونه می شود نماینده آن مردم شد .

بوریس میللر که برای تالش مبارزه می کرد ، توانست بنایی تاریخی را پی ریزی کند . درک اهمیت کار او نیازمند زمان بیشتری است . یک روز می رسد در تالش یک خیابان و یک روز به نام او باشد . اتفاقات پشت سرهم رخ می دهند و سپری می شوند . نتیجه هرچه می خواهد باشد . میهن هرگز قهرمانان خودرا فراموش نمی کند . موضوع محاکمه نوروزعلی و حرف های دادستان و دادگاه علیه او ممکن است امروز موجب اشک تاسف بشود ولی در آینده اشک شادی و افتخار خواهد شد .

آذر مامئدوف : پرفسور پیره یکو از شما بسیار سپاسگزارم.  من به نمایندگی از مردم تالش هم از شما به خاطر سالها تلاش برای شناخت و شناساندن زبان و فرهنگ تالش تشکر می کنم و برایتان شادی و طول عمر آرزو می کنم .

ماهنامه تالش،شماره ۱۰۰،اسفند۹۵

منبع : www.iarex.ru 

Print Friendly, PDF & Email

درباره ی مدیر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی را وارد کنید *