خانه / بوم گردی / گردشگری تالش

گردشگری تالش

%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%d8%aa%d8%a7%d9%84%d8%b4 مطلبی که ذیلاً می اید  فهرستی بسیار گذرا از جاذبه های گردشگری  تالش است. در اغاز لازم است به این موضوع اشاره شود که گردشگری از منظر تعریفی که امروزه از آن داریم ، صنعت نسبتاً  جدیدی ست که در کنار صنایع تولیدی ، تجارت   و کشاورزی ، از رکنهای اقتصاد   کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه می باشد  . این صنعت برای بسیاری از کشور ها پس از نفت بالاترین منبع درآمد ارزی به شمار می آید

 در این مورد شایان ذکر است که تا آستانه  سال ۲۰۰۲  سفرو گردشگری به عنوان بزرگترین صنعت جهانی،  ۶  /  ۳  تریلیون دلار گردش مالی داشت . بنا به پیش بینی سازمان جهانی گردشگری  در  سال ۲۰۱۰ بیش از ۴۳ درصد اشتغال جهان مربوط به بخش جهانگردی خواهد بود ودر همان سال  تعداد گردشگران بالغ بر ۹۰۰ میلیون نفر  خواهد بود . ولی با اینکه ایران از لحاظ جاذبه های تاریخی جزو پنج کشوراول  جهان و به لحاظ برخورداری از مجموع جاذبه های گردشگری ، در زمره  ۱۰ کشور اول جهان قرار دارد ،  از لحاظ توان جذب گردشگرو کسب سهم خود از  ارزش افزوده این صنعت ،  دربین یکصدو بیست کشور جهان ،  در رده بالای ۶۰  قرار دارد . که البته این موضوعبه هیچ وجه برای ما خوشایند نیست

      تفاوت اساسی و منحصر به فرد صنعت گردشگری با دیگر صنایع و حتی با تجارت وکشاورزی  این است که این صنعت نه تنها هیچ  تضاد وتعرضی با سنتها ، میراث   فرهنگی و اکو سیستم  ندارد بلکه  توسعه ی خود را  در تعامل ، حفظ  و احیاء  آنها می جوید . این صنعت  عجیب و شریف در همه حال منشور شناخت متقابل ، دوستی ، همگرایی ،  همزیستی مسالمت آمیز جوامع  و ملت ها  ،  آشتی  و دوستی  با طبیعت  و میراث مشترک چهانی را  نشر می هد .و همچنین گردشگری  دانش  پیچیده  و چدیدی  هم دارد که البته باید آن را آموخت و نشر داد .و شرایط کاربرد  آن را پذیرفت .

 و اما  .  همانطور که عرض کردم   سخن  گفتن از این صنعت  نیازمند  تخصص ویژه و یا تجربه ای طولانی ست .ولی  نگارنده از آن تخصص و تجربه  بهره ای ندارد ، لذا قصد ورود  به گفتمان بر رسی  زمینه های گرد  شگری  حوزه فرهنگی  تالش را ندارد و  تنها  به عنوان  عضوی از خانواده  بزرگ  تالشان  گیلان ؛ در اینجا از مشاهدات  و ادراکات  خود از محیط  زندگی و ظرفیت های  عینی گردشگری آن دیار ،  گزارشی به اختصار ارایه می دهد .

     ناگفته نماند که در اینجا تالش مورد نظر فقط شهرستانی نیست که بین  رضوانشهر و آستارا واقع شده . بلکه منطقه ای ست شامل سراسر ناحیه کوهستانی غرب گیلان و دامنه های جلگه ای آن کوهستان   به استثناء نیمه شمالی دشت فومنات ، که به عبارت درست « منطقه ی قومی تالش » خوانده شده و شهرستانهای شفت ، فومن ،  ماسال ، رضوانشهر ، تالش ، آستارا و حتی  نمین را دربر می گیرد .

 منطقه قومی تالش بدون شک یکی از شگفت انگیز ترین مناطق گردشگری ایران است . به جرات می توان گفت  که در هیچ کجای ایران منطقه ی نسبتاً کوچکی با عرض متوسط حدود چهل کیلومتر ، نمی  توان یافت که همچون تالش مجموعه ی  کاملی از همه ی آنچه که در صنعت گردشگری  اهمیت   فوق العاده دارد درآن   فراهم باشد . هرچند مصادیق آن شگفتی را نمی توان در چنین مجالی شرح داد ولی در اینجا به  مواردی از آن ، با نگاهی گذرا اشاره می شود :

  این  منطقه  دارای حدود یکصدو پنجاه کیلومتر طول شرقی   منتهی به کناره های ماسه ای و هموار دریای کاسپین است . یکی از ویژگیهای منحصر به فرد سواحل تالش این است که در فاصله ی بسیار اندکی ، یک حصار طبیعی جنگلی  بیشتر نقاط آن را احاطه کرده  . به طوری که استفاده کنندگان از دریا و ماسه های نرم کناره های آن ، می توانند چند قدم آن سوی تر وارد جنگل شده ودر میان سبزه ها    ودر زیر سایه درختان آن استراحت کند .

 نیمه ی غربی منطقه ی  قومی تالش را دنباله غربی رشته کوه البرز تشکیل می دهد . رشته کوهی پوشیده از جنگلهای انبوه هیرکانی  بادره های ژرف ، رودهای خروشان و مناظر طبیعی خیال انگیز . با شکارگاهها و تفرجگا ههای بسیار متنوع .

 باریکه ی جلگه ای بین دریا و دامنه ی کوه که به صورت مستقیم از کپورچال بندر انزلی تا مرزهای شمالی ایران در آستارا امتداد دارد ، گستره پهناور شالیزاران ، باغهای میوه ، جالیز ها ، درختزاران و مراکز اجتماعی مردم آن دیار را دربر گرفته است  .

 در یک چنین جغرافیای پر از موسیقی رودها و چشمه ساران و پرندگان و هیمنه مبهوت کننده کوه و جنگل و دریا ، آنچه که می تواند جالب توجه هرگردشگری باشد ، تنها طبیعت و مناظر زیبای آن نیست  بلکه در آغوش آن طبیعت ، جاذبه های فراوان دیگری نیز وجود دارد که منطقه ی مورد نظر را به صورت مجموعه ی به هم پیوسته ی پهناوری از انواع موزه ها و گردشگاههای عالم در آورده است .

 در بخش تاریخی آن مجموعه ، دژ شگفت انگیز « قلعه رودخان » ، شهرک تاریخی ماسوله ، بنای ایسبیه مَزگَت ، دژ لیسار ، مناطق باستانی مریان و تول و سایتهای معرفی نشده دیگری قرار دارد .

 شنبه بازار ماسال ، یکشنبه بازار گشت و اسالم ، دوشنبه بازار شفت و ضیابر ، سه شنبه بازار پره سر و فومن ، چهار شنبه بازار رضوانشهر و زیده  و پنجشنبه بازار شاندرمن و هشتپر و آلیان  با انواع تولیدات و فراورده های دامی ، زراعی ، صنعتی  و سنت های ویژه روز بازار ، گوشه دیگری از موزه گردشگری تالش را تشکیل می دهد .

 آبشارهای دل انگیز ، خرم بوی ماسوله ، ویسادار پره سر ، ورزان کرگانرود ، زمرد   حویق ، بارز آو و یا لاتون لَوَندَویل. دریاچه های نئور و سراگاه کرگانرود ، خشکه دریای شاندرمن ، استیل آستارا ، غار آو ایشوی شاندرمن . جاده های سیاحتی فومن به ماسوله ، ماسال به خدیله پئشت ، شاندرمن به اَلَنزه ، رودبار سرا به بارگاه برم ، پونل به زندانه و برن ، هشتپر به مریان ، آستارا به اردبیل و آبگرم معدنی کته کومه لونده یل بخش دیگری از جاذبه های گردشگری  تالش است . ازجمله ی شگفتیهای طبیعت تالش آب و هوای دوگانه ی آن در طول سال است . به طور مثال در فصل تابستان ، هنگامی که از شدت گرما و رطوبت باید به پنکه ها و کولر ها پناه برد ، در نقاط ییلاقی آن دیار بدون لوازم گرما زا و حتی بدون روشن کردن بخاری ، نمی توان شب را به صبح رساند .

 در بررسی و معرفی ظرفیتهای گردشگری تالش ، بخش بسیار پر اهمیتی که کمتر مورد توجه قرار گرفته ، جاذبه ها ، امکانات طبیعی و استعدادهای قابل بهره گیری موجود در بلندیهای فراجنگلی رشته کوه تالش است . ان بلندیها ی  سبز و فرحبخش به عنوان مرتع تابستانه ، عموماً در اختیار عشایر تالش است . وجود رمه ها و گله ها ، کلنی هایی از سیاه چادر ها وخانه های کوچک چوبی  جاذبه انسانی آن نواحی به شمار می آید . تپه ماهور ها و دشتهای کم وسعت و دره های کم عمق آن برای گردشگران علاقمند به ورزشهایی چون اسکی روی چمن ، اسکی روی برف و اسب سواری می تواند مکان دلخواه و ایدآلی باشد .

 گردشگران علاقمند به آیینها و مراسم ها و ورزشهای بومی می توانند در جشنهای ورزشی – فرهنگی  متعدد که تابستان هر سال با حضور هزاران نفر زن و مرد ، در جای – جای ییلاقات تالش برگزار می شود شرکت کنند و در زمانی دیگر به تماشای مراسم کشتی با وَج و مسابقات سنتی اسب دوانی بنشینند .

 مراحل کاشت ، داشت و برداشت برنج ، پرورش ابریشم و، ماهی قزل آلا و ابریشم   ، صید و صیادی ، کارگاههای سفالپزی ، گلیم بافی ، جاجیم بافی ، شالبافی و صنایع چوبی ، کوچهای موسمی عشایر از گرمسیر به میان بند و سردسیر و بالعکس ، عرصه های پر از راز و رمز و و جاذبه های تحقیقی می باشد که برای عموم گردشگران به ویژه برای علاقمندان مطالعه و پژوهش در حوزه های مردم شناسی بسیار جالب توجه است

 اما آیا اسباب و شرایط لازم برای دیدن و استفاده از انچه که شرح داده شد فراهم است ؟ . این مهم ترین پرسشی ست که اکنون  پیش روی متولیان و دستگاههای ذی ربط و ذینفع امر توسعه ی صنعت گردشگری گیلان قرار دارد و پاسخی که برای آن وجود دارد ، چندان رضایت بخش نیست و این موضوع ناشی از مسائل مختلفی ست که بخشی از ان به سیاستها ی توسعه ی گردشگری در ایران مربوط می شود و بخش دیگر آن به  ناچیز بودن سرمایه گذاری ، ناکافی و بی برنامه بودن تلاشهای انجام شده برای بستر سازی در این زمینه و همچنین نهادینه نشدن اهمیت گردشگری وبه فراگیر نشدن فرهنگ این صنعت در بخشهای ذیربط استان گیلان مربوط است . به همین سبب اولاً  تالش به عنوان یک منطقه ی گردشگری مهم کشور ، هنوز ناشناخته مانده . ثانیاً مراکز و نهادهای سرویس دهی محلی به گردشگران و امکانات لازم در این زمینه بسیار ناکافی و نا مناسب است . مثلاً اگر گردشگری بخواهد دژ قلعه رودخان را ببیند باید حتماً آمادگی جسمی کافی برای یک راهپیمای طولانی در کوهستان پرشیب و فاقد هرگونه امکانات خدمات دهی را داشته باشد . درحالیکه بیشتر گردشگران یا اصلاً قلعه رودخان را نمی شناسند و یا توانایی راهپیمایی طولانی در کوهستان پر شیب و پر محاطره را ندارند . همچنین اگر گردشگرانی بخواهند از منطقه ی باستانی مریان و بزرگترین گورستان تاریخی ایران در آن منطقه دیدن کنند و خود را برای طی نمودن یک جاده باریک و خاکی  کوهستانی به طول بیش از چهل کیلومتر نیز آماده کرده باشند اما وقتی به مقصد رسیدند ، نیازهای اولیه استراحت و پذیرایی آنها برای یک اقامت کوتاه مدت در آنجا چگونه باید برطرف شود ؟

 به نظر می رسد سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور اکنون تحت ریاست یکی از برجسته ترین مدیران فرهنگی ایران  با رویکرد جدید و امیدوارکننده ای که نسبت به توسعه ی این صنعت دارد، خواهد توانست  نه تنها همه ی ارکان دخیل و مسئول در این  زمینه را هماهنگ و به تجدید نظر در نگرشها و سیاستها ونقد عملکرد گذشته وادارد ، بلکه با گسترش تبلیغات، دامنه تحقیق ، آموزش ، ارایه تسهیلات، کوچک کردن دایره بوروکراسی،  حذف بسیاری از محدودیتها ،  فراخواندن بخش خصوصی به مشارکت بیشتر، برگزاری  همایشها و کنگره ها ی محلی و کشوری با موضوع میراث فرهنگی و گردشگری ، حذف یکجانبه  هزینه ویزا برای گردشگران حوزه قفقاز  و حمایت از  ان . جی . یو  های فرهنگی همسو ،  به روند توسعه ی گردشگری شتاب دهد که البته استان گیلان و خصوصاً منطقه قومی تالش نیز از مزایای آن رویکرد بهرمند خواهد شد

مهر ۱۳۸۵ – عبدلی

 منبع : علی عبدلی، تالشان کیستند ، ویراست سوم ،

Print Friendly, PDF & Email

درباره‌ی مدیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی را وارد کنید *