هلاکو رامبد نماینده مردم تالش از سال ۳۵ تا ۵۶

 بهاره فزونی / Fozooni@iichs.org

رامبد هلاکو هلاکو رامبد (۱۲۹۸ش. تهران – ۱۳۸۶ش. نانسی فرانسه) فرزند محمدحسین‌ سالار اسعد تالش، نوه نصرت‌الله ‌خان عمیدالسلطنه (سردار امجد تالش)، حاکم معروف در زمان قاجاریه، و نوه دختری محمود احتشام‌السلطنه می‌باشد. رامبد در پرتو توجهات ویژه پدر ش شروع به تحصیل کرد . پس از دریافت دیپلم وارد دانشکه افسری شد و پس از اتمام دوره دانشکده افسری( ۱۳۱۸تا ۱۳۲۱) فرمانده هنگ توپخانه شد. سپس از ارتش کناره‌گیری کرد. در سال ۱۳۳۰ش به امریکا رفت و دوره مدیریت تجارت را در آنجا گذراند در سالهای ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۶ مدیر شرکتهای سهامی پرس اکسپرس و سهامی ایتان اکسپرس بود. و پس از تشکیل سندیکای هواپیمایی کشور، دبیر این سندیکا گردید، و در تهران به مدت ۷ سال مأمور آلیتالیا شد. ۱

قبل از کودتای ۲۸ مرداد عضو جبهه ملی بود، اما پس از آن به رژیم پهلوی تمایل پیدا کرد. آغاز فعالیت سیاسی وی حضور در انتخابات دوره های هفدهم و هجدهم مجلس شورای ملی بود که موفقیتی کسب نکرد، اما در دوره‌های ۱۹ مجلس شورای ملی تا دوره ۲۴ به عنوان نماینده مردم تالش و کرگانرود در این مجلس حضور داشت. ۲

 در سال ۱۳۳۹ احزاب ظاهراً در ایران فعالیت سیاسی داشتند: حزب ایران‌نوین به دبیرکلی دکتر اقبال نخست‌وزیر و حزب مردم به دبیرکلی اسدالله علم (وزیر دربار). هلاکو رامبد از دوستان علم و لیدر حزب مردم در مجلس بود. ۳

رامبد نه تنها سخنگوی اصلی حزب در مجلس بود، بلکه در محافل حزبی یکی از فعال‌ترین و جاه‌طلب‌ترین رهبران حزب به حساب می‌آمد. وی معتقد بود که حزب مردم با دو مسئله اصلی مواجه است: یکی داخلی و دیگری خارجی. می‌گفت: «که حزب ایران ‌نوین از دستگاههای دولتی برای اعمال فشار بر حزب مردم و پرسنل آن استفاده می‌کند و حزب مردم هیچ وسیله‌ای برای مقابله و حتی حفاظت پرسنل خود ندارد، بنابراین  امید کمی در داخل حزب به پیشرفت وجود دارد. همزبان با آن، تقسیم‌بندی عمیقی در داخل حزب مردم وجود دارد که مانع تمرکز انرژی پرسنل موجود آن بر مسائل کلیدی است». او سعی می‌کرد که روحیه وحدت را در حزب برقرار نماید. ۴

 هلاکو رامبد در سال ۱۳۵۶ در کابینه جمشید آموزگار از نمایندگی مردم استعفا داد و به سمت سخنگوی دولت، وزیر مشاور و معاون سیاسی و پارلمانی منصوب گردید. رامبد در این مقام، رفتار اهانت‌آمیزی با نمایندگان مخالف دولت داشت. ۵

دکتر مرتضی‌ مشیر در خاطرات خود می‌نویسد:

وقتی رامبد کرسی مجلس را رها کرد و به وزیر مشاوری کابینه دکتر آموزگار در امور پارلمان مشغول شد اعتقاد داشتم رامبد بسیار شایسته‌تر از وزرای دولتهای آن زمان است. چه در قاموس نخست‌وزیرانی چون هویدا و آموزگار ابداً مجلس و ملت و قانون اساسی معنا و مفهومی نداشت و به نظر آنان همه اقتدارات در وجود شاه خلاصه می‌شد. ولی من می‌پنداشتم که طرز تفکر او چیز دیگری است و یا لااقل برای حفظ ظاهر نشان می‌داد که حقی برای ملت قایل است و شاه را از مسئولیت اعمال دولت مبرا می‌داند. افسوس رامبد نشان داد که لباس وزارت در شکل مقبول آن برازنده قامت او نبود و همرنگ دیگر همکاران خود شده بود که در دولت آموزگار بر هر عمل خلافی صحه گذاشتند. ۶

 در وقایع تبریز که دهها هزار نفر سر به شورش علیه شاه و دولت برداشته بودند (قیام مردم تبریز در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶) اعلام کرد: «عوامل آشوب تبریز معلوم نیست که از کدام مرز وارد ایران شده‌اند، گروهی ماجراجو خارج از مرز به داخل کشور آمده و بلوا به راه انداخته‌اند». همزمان با اوجگیری انقلاب از کشور گریخت. وی که در ۱۳۶۶ به ریاست دفتر رضا پهلوی در امریکا برگزیده شد، از اعضای لژهای فراماسونری پهلوی بود۷؛ لژ تهران در ۱۳۳۷، لژ کورش در ۱۳۳۹، لژ خیام در ۱۳۴۰، لژ ژاندارک در ۱۳۴۵، لژ آریا در ۱۳۴۵، لژنور در ۱۳۴۶٫ وی که از مؤسسان لژ نور بود در ۱۳۴۸ به مرتبه استاد علمی این لژ انتخاب شد. پس از تشکیل لژ بزرگ ایران، عضو مؤسس سه لژ از چهار لژ وابسته به آن بود. ۸

ایجاد کارخانه چوب‌بری اسالم و کارخانه چوکا (چوب و کاغذ ایران) در شهرستان رضوانشهر ، یکی از خدمات او به شمار می آید. گویا برادران شاه می خواستند کارخانه‌های مذکور را  به مازندران ببرند و لی رامبد در مقابل اعمال نفوذ آنها ایستادگی نمود و سرانجام موفق شد آن کارخانه‌ در تالش مستقر گردد. ۹

وی از بازیگران کارکشته و حسابگر و از مهره‌های مهم صحنه شطرنج سیاست کشور بود. در دادگاه انقلاب اسلامی به اعدام محکوم و اموال وی مصادره شد؛ رامبد در روز دوم اردیبهشت ۱۳۸۶ در شهر نانسی فرانسه درگذشت، از وی دو فرزند پسر باقی است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱. اکبر خوش‌زاد، آخرین مجلس مشروطه دوره بیست و چهارم مجلس شورای ملی و انقلاب اسلامی، (تهران: سازمان تبلیغات اسلامیه حوزه هنری، سوره مهر،۱۳۹۰)، ص ۳۲۸٫

۲٫ قیام ۱۵ خرداد به روایت اسناد ساواک (تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۸۶)، ج ۸، ص ۳۹۵٫

۳٫ نهضت حسینی‌نژاد، تالشنامه (رشت: بلور، ۱۳۸۹)، ص ۵۵۱٫

۴٫ دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، ج ۸، ۵۲۲-۵۲۸ .

۵٫ قاسم یاحسینی، رضای کوچک: نگاهی به زندگی رضا پهلوی (تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، انتشارات مدرسه، ۱۳۸۴)، ص ۱۲۶٫

۶٫ مرتضی مشیر، گوشه‌هایی از خاطرات من در پنجاه سال اخیر (تهران: نشر گندم، ۱۳۷۸) ص ۲۱٫

۷٫ روزشمار انقلاب اسلامی (تهران: سازمان تبلیغات انقلاب اسلامی، حوزه هنری، ۱۳۷۶) ج ۱، ص ۴۳۶٫

۸٫ اکبر خوش‌زاد، ۳۲۹٫

۹٫ نهضت حسینی‌نژاد، تالشنامه (رشت: بلور، ۱۳۸۹)، ص ۵۵۵٫

آگاهی بیشتر در باره هلاکو خان رامبد

Print Friendly

درباره ی مدیر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی را وارد کنید *