خرید فالوور اینستاگرام خرید لایک اینستاگرام قالب صحیفه
خانه / هنرو فرهنگ / نوروز و آیین های نوروزی در تالش

نوروز و آیین های نوروزی در تالش

 دکتر محمدتقی رهنماییدکتر محمد تقی رهنمایی

به خاطر بیاوریم آیین روزهایی را که با چه اشتیاقی به استقبال نوروز می رفتیم و با چه شوق و ذوق شادمانه ای تمام مراسم ان را به جای می آوردیم بد نیست برای بازشناسی این روزهای شاد و خاطره انگیز چهل پنجاه سالی به عقب برگردیم .

به خاطر بیاوریم آیین روزهایی را که با چه اشتیاقی به استقبال نوروز می رفتیم و با چه شوق و ذوق شادمانه ای تمام مراسم ان را به جای می آوردیم بد نیست برای بازشناسی این روزهای شاد و خاطره انگیز چهل پنجاه سالی به عقب برگردیم . بهمن تا که تمام می شد دو گروه که پیام آوران فرا رسیدن بهار و نوروز بودند در شهر و روستا به راه می افتادند .گروه اول که تکم گردانان بودند ، بر یک مجسمه چوبی بز نر یا تکه پارچه های رنگارنگ می بستند و با چرخاندن و بالا و پایین بردن این تکم بر روی یک صفحه چوبی چهار گوش آهنگهای موزونی در وصف بهار و نوروز می خواندند . تکم خوانان از خانه ای به خانه ای دیگر از روستایی به روستایی پیام آوران زنده نوروز بودند و بدون استثنا جلوی هر خانه ای این آوازها را می خواندند اینان در نبود رادیو و تلویزیون به مردم نوید می دادند که آماده باشید ، نوروز در راه اسن . گروه دوم نوروز خوانان بودند که در اصطلاح محلی کوسه گلین نامیده می شدند . نوروز خوانان سه نفر یا بیشتر بودند یک طبل می زد ، دومی ساز بادی ، نیز بالابان یا توتک می زد و سومی هم که جوان تر از دیگران بود با بستن دامن قرمز به دور کمر و پاهای خود می رقصید . صاحبان خانه ها هم با گرمی آنها را می پذیرفتند و به تناسب وضع مالی ، این پیام آوران شادی را با پول یا مقداری برنج بدرقه می کردند از آن پس بود که خانه تکانیها شروع می شد ، زنها فرش و گلیم ها و رویه رختخوابها را می شستند و تقریبا خانه ای نبود که در حیاط آن انبوهی از این لوازم آویزان نباشد . بساط رویاندن سبزه به راه می افتاد و دختران جوان در کنار چشمه ها و جوبها به دنبال گل بنفشه وحشی می گشتند و آن را بعنوان اولین نشانه های شکوفه به خانه می آوردند . پدرها برای خرید رخت و لباس نو به بازار می رفتند و همه اعضای خانواده از بزرگ و کوچک را به میمنت نوروز نونوار می کردند . اما هیچکس تا قبل از روز عید لباس تازه را به تن نمی کرد . از هفته دوم اسفند بتدریج استقبال از چهارشنبه سوری آغاز می شد .

ترقه های بی خطر را به راحتی می شد در بازار خرید و آنها را چاشنی سرور و شادمانی کرد . غروب آخرین سه شنبه سال که شب چهارشنبه سوری بود ، در همه جا غلغله بود .کوپه های کاه برنج برای برپایی آتش و پریدن ولی مهمتر از همه برای کودکان و نوجوانان در زدن خانه بزرگان فامیل و محل و دستمال انداختن مراسمی بود که نمی شد از آن گذشت . بچه ها جمع می شدند و از لای درب ورودی خانه هر کدام دستمال جیبی تمیزی به درون خانه می انداختند . صاحب خانه دستمال آنان را با آجیل و شیرینی که پر می کرد هیچ ، بلکه تعدادی پول هم به گوشه دستمال می بست و آنها را به صاحبان دستمالها برمی گرداند . تخم مرغ بازی و شکاندن تخم مرغها یکدیگر از دیگر باز یها بود . صبح روز عید همه زودتر از معمول از خواب بیدار می شدند . سفره یا مجمع فلزی با بشقابهای پر از شیرین و میوه و آجیل چیده می شد ساعات اولیه روز نوروزساکنان هر محل ، بر اساس سلسله مراتب و موقعیت اجتماعی به خانه یکدیگر می رفتند . جالب این که مردم با لباسهایی نو و ظاهری آراسته و صد البته دلی شاد و به دور از هر گونه بغض و کینه ، حتی اگر هم با هم اختلافی داشتند ، در روز نوروز به دیدار هم می رفتند و به دور از همه کدورتها ی احتمالی با هم نوروز را جشن می گرفتند . تحویل سال معمولا با شلیک تیرهای هوایی و سپس سر و صدای ترقه به اطلاع همگان می رسید و چنین بود که نوروز بعنوان میراث باستانی ایرانیان و یک جشن ملی ، شادمانه جشن گرفته می شد .

می دانیم که ریشه نوروز از یک پشتوانه علمی و طبیعی برخوردار است نوروز یک پدیده قراردادی نیست ، بلکه علت وجودی آن را باید در نظام گردش زمین به دور خورشید و به دور خود جستجو کرد . کره زمین هر ۳۶۵ روز و ۵ ساعت و ۴۸ دقیقه و ۴۶ ثانیه یکبار به دور خورشید می چرخد .

این محاسبات زمانی پایه و اساس ریاضی و هندسی دارد و از این رو اول فروردین یا ۲۱ مارس را در نیمکره شمالی ، روز آغاز بهار می دانند . بقیه اعیاد و روزهای مهم بیشتر قراردادی هستند . به همین دلییل کمیسیون ملی یونسکو ، نوروز ایران را بعنوان یک روز جهانی و یک میراث فرهنگی جهانی ثبت و اعلام کرده است . چرا که نوروز که نخستین روز فروردین از نخستین ماه بهار است ، علمی ترین مبنای سنجش زمان در بیان اقدام بشری است و گرامیداشت این روز در بسیاری از کشورهای دنیا مانند ترکیه ، عراق، جمهوری اذربایجان ، افغانستان ، پاکستان ، هند ، ازبکستان ، تاجیکستان ، چین ، آسیای جنوب شرقی و کشورهای آفریقایی و اروپایی انجام می گیرد . برماست که این میراث جهانی را پاس داشته و از آن بعنوان یادگاری گرانبها در کنار دیگر اعیاد ملی و دینی خود نگهبانی کنیم تا نسلهای آینده نیز برآن بالیده و آنرا گرامی دارند.

منبع سایت تالش نیوز

Print Friendly, PDF & Email

درباره ی مدیر

۲ دیدگاه

  1. Avatar

    سپاس ودرود جناب دکتر رهنما که یاد اوری تکم گردان هارا فرمودید