خانه / گوناگون / در پرتگاه هویت

در پرتگاه هویت

علی عبدلی

%d9%87%d9%88%db%8c%d8%aa تاثیر رسانه ها ، نفوذ فرهنگهای قوی تر ، میل طبیعی مردم به پذیرش پدیده های نو ، مد گرایی و به ویژه بی توجهی متولیان امور فرهنگی به نگهداری و باز آفرینی میراث معنوی اقوام و طوایف ، از جمله عواملی هستند که خرده فرهنگها را از بین می برند و برای جایگزینی آن نیز هیچ اندیشه وتدبیری و طرحی وجود ندارد . محصول این فرایند نیز چیزی نیست جز تباهی و از دست رفتن گنجینه شکوهمند میراث معنوی نیاکان سرفراز ما ، جدا شدن از ریشه های فرهنگ ملی و بحران هویت . اما نباید فراموش کرد که به موازات تاثیر و نفوذ عوامل بیرونی ، ما خود  آگاهانه عوامل تخریب و تحلیل درونی فرهنگ خویش را نیز فراهم می کنیم و یا در برابر فراهم شدن آن بی تفاوت می مانیم .

 آداب ، سنن ، مراسم و آیین ها در هر حال بخشی از زندگی و هویت مردم ؛ به ویژه در حوزه های قومی ست . اگر مروری  در چگونگی جریان این بخش از زندگی و هویت بسیاری از اقوام ایران ؛ مثلا قوم تالش داشته باشیم و سپس بین آنچه که از آن امروزه جریان دارد با انچه که در گذشته بوده ، مقایسه ای انجام دهیم ، مشخص خواهد شد که چه اندازه از اصل و اصالت خود دور شده ایم ، چه آسیبهایی به فرهنگ و هویت  ما وارد شده و در این زمینه غفلت و اراده ما چه نقش داشته است . به عبارتی باید دید در این فرایند ، پایداری در برابر ظهور و  نفوذ کدام پدیده  امکان پذیر نبود ه  و پایداری در برابر کدام یک به هوشیاری  و اراده ما بستگی داشته است.

 وَیَ  ” عروسی ” از آشنایی تا خانه بخت ، یکی از زیباترین و ژرف ترین رسوم تالشان است که در مکانهای مختلف و در طول زمانی چند ماه تابیش از یکسال به ترتیب و آدابی متنوع برگزار می شد . درخت سبز تناور این مراسم در طول نیم قرن گذشته  دچار آفات و حادثه هایی پیایی شده و همه برگ و بار و شادابی اش را از دست داده و از ریشه های سترگ اصالت خود دور شده است و اکنون اسکلتی از ان برجای مانده که نه متعلق به ماست و نه در خور شان فرهنگی ما . در این وَ یَ ها پوشاک زیبا وفاخر زنان جای خود را در بیشتر موارد به تنپوش های نا مناسب و ناهمگونی داده است که نه زیباست و نه فاخر . به جای   موسیقی دل انگیز و جان نواز محلی که برای هر مرحله از مراسم عروسی هوا و کلامی متناسب دارد ، هیاهویی آزار دهنده با کلامی سخیف با عنوان موسیقی شاد روز به گوش می رسد که مایه اش برگرفته از موسیقی استانبولی و غرب می باشد ،  وَیوبرده “عروس بران ” که اوج پر شور مراسم وَ یَ به شمار می آید ، چنان تباه و مبتذل شده که اثری از فرهنگ ایرانی و غرور راد مردان غیور ایل در آن دیده نمی شود .

 آن زمانها هنگامی که با هزار آداب و آیین ، عروس را می آراستند و لباسی فاخر به رنگ دشتهای شقایق و بابونه زاران بر او می پوشاندند ، کلاغی گلرنگی بر سرش می انداختند و آینه کوچکی بر پیشانی اش می آویختند و سوار بر سمندی تیز گام و سخت لجامش می کردند ، چنان هیمنه ای می یافت که هلهله در ایل می انداخت و داماد خوش بخت در مقابل خانه خویش در هاله ای از عفاف و صمیمیت چشم به راه رسیدن همسری از قشرو طایفه خود نبود بلکه او بیقرار تماشای شهسواری سرفراز بود که می بایست با جهانی مهرو عاطفه و سادگی وفاداری به سرایش گامی ابدی بگذارد . اما امروزه آن همسر را به رسم تمام عیار فرانسوی ، با آرایشی غلیظ و تنی نیمه عریان ، سوار بر اوتومبیل ویاکالسکه می کنند و بوق زنان و هیاهو کنان در ملاء عام می گردانند و از نظر هیز نامحرمان شوخ می گذرانند و با همان وضعیت برای رقص به میان جمعیتی دیگرش می برند  .

 اما آنچه که آزاردهنده تر از هرچیز است و مدتها ست که تبدیل به معضل و دغدغه ای سخت شده  و در مسیر ازدواج و شیرینی های آغاز تشکیل خانواده  همچون دیوی دریده چشم ایستاده است ؛ تشریفات سنگین و بیهوده ، افراط در هزینه ها و ریخت و پاشها و بپز و بخور هاست که ایستادگی در برابر آن عزم و اراده جدی خانواده های نجیب و اصیل و روشنفکران فرهنگ ساز را می طلبد .

 اگر لباس لی و برزنت چوپانان شریف ایلات از آمریکا آمده ، تنپوش تن نمای بانوان ما از اروپا و محافل اقشارد بی درد کشور ما از سر تقلیدی نا آگاهانه رواج یافته ، اگر گرداندن عروس با آن شکل وضع نگفتنی از فرانسه رسیده ، اگر موسیقی مبتذل و بی هویت مراسمهای ما از ماهواره ها گرفته شده است ، مهریه سکه کامل بهار آزادی به شمار سال تولد عروس خانم و گاه عروس و داماد ، اصراف و تبذیر در پخت و پز ریخت و پاش و کفران نعمت کردنها و پرداخت شاباشهای چند ده هزارتومانی سر سفره شام و نهار عروسی از کجا آمده است ؟ این چیست ؟ ره به کجاست ؟ . بیایید با این پدیده ها و مد زدگیهای  نامبارک به مبارزه برخیزیم /

Print Friendly, PDF & Email

درباره‌ی مدیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی را وارد کنید *