خانه > تاز ه ها > جشنواره رغایب،نمادی فرهنگی برای کلور

جشنواره رغایب،نمادی فرهنگی برای کلور

 جشن رغایبجشنواره رغایب یا جشن آرزوها مراسم آیینی،مذهبی و تاریخی منطقه شاهرود خلخال است، جشنی که برگرفته از تاریخ کهن و برای پاسداران زبان و فرهنگ باستانی و در راستای تداوم و احیای آئین ها و سنت های معنوی برگزار می شود و همه ساله پذیرای گروه های محلی، گردشگران و مهمانانی از سراسر کشور است.

ساوالان خبر: جشنواره رغایب یا جشن آرزوها مراسم آیینی، مذهبی و تاریخی منطقه شاهرود خلخال است، جشنی که برگرفته از تاریخ کهن و برای پاسداران زبان و فرهنگ باستانی و در راستای تداوم و احیای آئین ها و سنت های معنوی برگزار می شود و همه ساله پذیرای گروه های محلی، گردشگران و مهمانانی از سراسر کشور است.

 شهر کلور منطقه شاهرود در منتهی الیه جنوبی استان اردبیل و در جنوبگان آذربایجان همه ساله میزبان جشنواره ای است که بر گرفته از آئین های معنوی اسلامی است، ابن جشنها در آذربایجان از زمان قاجار بر پا می شده و دارای سابقه تاریخی است.

مردم منطقه شاهرود به عنوان معدود پاسداران زبان اصیل تاتی از زبانهای پهلوی باستان این جشنواره را دستاویزی برای انس و الفت با همدیگر قرار داده و بر آن هستند تا به این وسیله زمینه برای عرضه فرهنگ و تبادل فرهنگی را فراهم و مهیا کنند.

این جشنواره همه ساله در نخستین جمعه ماه رجب برگزار می شود و با توجه به استقبال و جایگاه آن در سالهای اخیر به نام جشنواره ملی، بومی و سنتی رغایب در مرکز سیاحتی زیارتی امامزاده عبدالله (ع) شهر کلور در جوار استانهای گیلان و زنجان ثبت شده است.

این جشنواره برگرفته از اولین شب جمعه ماه مبارک رجب، لیله الرغائب یا به عبارتی”شب آرزوها” است که فضیلت بسیاری دارد و به منظور کسب هر چه بیشتر رحمت الهی و رسیدن به حوائج معنوی اعمالی برای آن ذکر شده است.

اعتقاد ویژه اهالی منطقه برآنست که چون در عید رغایب حضرت خدیجه (س) تمام اموال و دارایی هایش را برای اعتلای اسلام و ترویج آن به حضرت محمد (ص) بخشید به شکرانه آن باید بهترین سوغاتی های محلی را پخت و خیرات کرد.

 عرضه بافته های محلی، غذا و شیرینی جات سنتی

عضو شورای شهر کلور در این خصوص بیان داشت: جشن رغایب هر ساله در اولین جمعه ماه مبارک رجب در خلخال و شهر کلور به سبک و سیاق خاصی برگزار می شود که به علت شروع فصل امتحانات دانش آموزان و دانشجویان زمان برگزاری فوق الذکر موکول شد.

سید عیسی کریم پور کلوری هدف از برپایی این جشنواره را احیای سنت های دیرینه مردم منطقه عنوان کرد و اضافه کرد: مردم این منطقه همه ساله با حضور در امامزاده عبدالله (ع) کلور و برگزاری آیین های مذهبی، جشن های بومی و محلی سنت رغایب را احیا می کنند.

وی با اشاره به برنامه های این روز و جشنواره افزود: برپایی نمایشگاه تولیدات و صنایع دستی منطقه در برنامه اصلی این جشنواره قرار دارد، در این نمایشگاه نمونه هایی کوچکی از تولیدات، صنایع دستی و آداب و رسوم مردم منطقه به نمایش عمومی در می آید.

بافت انواع گیوه های محلی با نام های “پاتانی” و “پویه گوری” منقوش به نقش های زیبای طبیعت و نقوش اسلیمی و یا جملات زیبای محلی، نمایش مراحل پخت انواع غذاها، نان و انواع شیرینی های محلی، نمایش بافت انواع طناب ها، نمدها، گلیم، جاجیم و لباس های محلی از بخش های مختلف این نمایشگاه می باشد.

لباسهای محلی نماد پاسداشت فرهنگ

کریم پور با تاکید به اینکه مردم این منطقه در این روز با لباسهای محلی سعی در پاسداشت فرهنگ دیرینه خود دارند، تصریح کرد: مردان کت و شلوار و جلیقه هایی از جنس پارچه های بافته شده از پشم بز بر تن دارند و کلاه هایی به شکل تاس و از همین جنس بر سر می گذارند.

وی با بیان اینکه بعضی از آنها نیز به یاد ابا و اجداد خود تفنگ های سر پر را به همراه دارند، افزود: زنان منطقه نیز عموما لباسهای محلی خاصی به نام “شی شلوار” می پوشند.

 از نکات جالب نوع پوشش نوجوانان، جوانان و میهمانانی است که در این مراسم حضور پیدا می کنند آنان نیز تلاش می کنند با خرید یا اجاره و امانت گرفتن این لباس ها این روز را با لباس محلی منطقه سپری کنند.

پخت و پز سوغات های محلی منطقه توسط زنان و دختران جوان

در این جشنواره زنان و دختران جوان منطقه با تشکیل گروههای چند نفره نسبت به پخت سوغاتی های محلی منطقه اقدام می کنند و از جمله این سوغاتی های محلی که با همت زنان از دیرباز پخته شده، ساخت نوعی حلوای محلی است.

این حلوا که به سه شیوه و شکل متفاوت طبقی، ضیابری و موچه ساخته می شود که ترکیب ساده و در عین حال ماهرانه ای از آرد برنج، عسل و دوشاب است که همراه با گردوی خرد شده مزه بسیار لذیذی به خود می گیرد.

پخت نان محلی “زرینه نان” باعث انس و الفت بیشتر اهالی منطقه می شود

از دیگر سوغاتی هایی که تهیه آن باعث انس و الفت بیشتر اهالی منطقه می شود پخت نوعی نان مخصوص محلی با نام “زرینه نان” است، این نان از گردو، شکر، آرد، برنج و آرد گندم تهیه می شود و در داخل هر قرص این نان معجونی قرار می گیرد.

این نان در دو نوع “یوز دله” و “روغنه دله” پخت و آماده می شود. البته پخت نان های دیگری از جمله”خشک وا” نیز در این ایام صورت می پذیرد.

بنا به گفته عضو شورای شهر کلور این نان ها هدیه و سوغاتی ویژه منطقه شاهرود است که به علت پر زحمت بودن مراحل تهیه و پخت آن صرفا در ایام خاصی از سال، برای میهمانان ویژه، عروسی و سایر جشن ها آماده می شود.

کریم پور یادآور شد: اکثر خانواده های شاهرودی عظمت جشن رغایب را به اندازه ای می دانند که از مدتها قبل تلاش می کنند بهترین شرایط را برای برگزاری جشن آن روز فراهم کنند.

شاهرود با وجود قدمت تاریخی فاقد موزه است

وی کارکرد دیگر این جشنواره را در واقع به موزه تاریخ منطقه تشبیه کرد و یادآور شد: منطقه شاهرود با وجود قدمت و برخورداری از آثار تاریخی و باستانی فاقد موزه بوده از این رو یک بخش اصلی در نمایشگاه روز رغایب به نمایش عمومی ظروف، لوازم آشپزخانه، لوازم دوخت و دوز، ابزار آلات کشاورزی، لوازم موسیقی و… اختصاص می یابد.

کریم پور اضافه کرد: این اقلام همگی فاقد شناسنامه تاریخی بوده و با همت بانیان نمایشگاه از مردم محلی جمع آوری می شود.

برپایی بازارچه محلی بخش اصلی جشن رغایب

در کنار این نمایشگاه برپایی بازارچه محلی یکی از بخشهای اصلی جشن رغایب در منطقه شاهروداست، در این بازارچه کسبه و بازاریان منطقه شاهرود، شهرهای مجاور و حتی استانهای مجاور نیز حضور یافته و اجناس و کالاهای گلچین شده خود را عرضه می کنند.

به گفته کریم پور انواع و اقسام میوه های محلی، ترشیجات، لباسها، بافتنی ها و… در این بازار عرضه می شود و در روز رغایب کمتر مغازه ای در سطح شهر باز است.

وی افزود: کسبه به قصد رونق بازار رغایب هم که شده در این بازارچه حضور پیدا می کنند و اهالی نیز به قصد تبرک یا یادگاری کالایی را از این بازار خریداری می کنند.

خانواده هایی که از صبح در محل جشنواره حضور دارند ناهار را در همان محل با انواع غذاهای محلی از جمله “یوزکوکو”، “سیرآوریج”، “میرزا قاسمی”، “فسنجان” و یا کباب صرف می کنند.

بعد ظهر این جشنواره که با اضافه شدن خانواده هایی از شهرها و استانهای مجاور و مسئولان محلی و استانی همراه است، بیشتر به اجرای مراسم ها و بازی های خاص محلی سپری می شود که از جمله این مراسمات، مراسم “شنبه درزن خوانی” است.

“شنبه درزن خوانی” یا نیتی برای برآورده شدن آرزوهای جوانان

در این مراسم زنان میانسال و پیشکسوت با پر کردن کاسه ای از آب چشمه زلال کنار امامزاده عبدالله و به نیت برآورده شدن آرزوهای جوانان دم بخت دو عدد سوزن و یا سنجاق را در قطعه چوبی کوچک فرو کرده و در داخل کاسه آب می اندازند.

سپس اشعار خاصی را به زبان تاتی زمزمه کرده و با نزدیک شدن این دو قطعه چوب سوزن دار به هم به نشانه ازدواج شخص نیت کرده فال او خوش یمن تلقی شده که با کف زدن و شعر خوانی حاضرین همراه می شود.

 اجرای مراسم “ایمچه سر” ویژه بانوان و زنان میانسال

از دیگر مراسمات این روز که ویژه بانوان و زنان میانسال می باشد، اجرای مراسم “ایمچه سر” است، در این مراسم زنان در چندین گروه دایره ای شکل به دور هم چرخیده و به طور متناوب و با ریتم خاصی دستهای گره کرده همدیگر را به بالا و پایین می برند.

بازی “قیشه مزا” ویژه مردان منطقه در جشن روز رغایب

بازی “قیشه مزا” نیز ویژه مردان منطقه از بازی های رایج در جشن روز رغایب است، این بازی که حول یک دایره بزرگ و در محوطه ای وسیع به اجرا در می آید توسط دو گروه بازی می شود.

گروهی داخل دایره و پاسدار کمربندهای چرمی کاشته شده در داخل دایره اند و دسته ای دیگر در خارج از دایره در صدد هستند بدون دریافت ضربه ای از داخل دایره و یا اسارت نفرات نسبت به تصاحب کمربندها اقدام کنند. سرنوشت این بازی تنبیه مهیج و مفرح و در عین حال بعضا طولانی گروه بازنده با همان کمربندهای غنیمت گرفته شده است.

برپایی کشتی محلی به صورت نمادین بین سالخوردگان

همچنین در جشن رغایب مردان پیر محلی نیز به یاد دوران جوانی خود پای ثابت مراسم بوده و با برپایی کشتی محلی تعداد بسیار زیادی از شرکت کنندگان در جشن رغایب را با خود همراه می کنند.

این کشتی ها که برنده و بازنده ندارد به صورت نمادین بین سالخوردگان به اجرا در می آید و اکثرا با کری خوانی های بسیار رقبا همراه است.

“طناب کشی”، “سرسنگه مزا” و “جیخس مزا” نیز از جمله بازیهای مفرح نوجوانان و کودکان در این جشن است که به سبک و سیاق خاص خود به اجرا در میاید.

جشن بزرگ رغایب همه ساله پذیرای حدود بیش از سی هزار نفر از گردشگران و میهمانان از سراسر کشور بوده و برگزاری منطم آن می تواند به مهمترین جشنواره منطقه تبدیل شده و در جذب گردشگران داخلی و حتی خارجی منتج شود.

انتهای خبر/مهر

Print Friendly

درباره ی مدیر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی را وارد کنید *