«مانگَ تاو» فرومُرد!

چراغ « مانگَ تاو» را فروکشتند در طول همه سالهای گذشته،  یکی از خواسته های مردم تالش این بوده که از وقت شبانه روزی سیمای مرکز گیلان، دقایقی به تالش اختصاص یابد و برنامه ویژه ای برای تالش به صورت روزانه یا دست کم هفتگی، از آن مرکز پخش شود. به کوشش و پیگیری گروهی از کوشندگانن فرهنگی و برخی مسئولین، خواسته یادشده،تاحدودی از سوی مدیریت محترم صداو سیمای مرکز گیلان پذیرفته شد و برنامه ویزه تالش، به هرحال و …

بیشتر بخوانید »

کشف آثار تمدن سه هزارساله در شال خلخال

جام شال

به دنبال به دست آمدن ۹۹ قطعه اشیاء باستانی از محل حفاری غیرمجاز گنج یابان، در روستای شال از توابع بخش شاهرود خلخال، در اواسط اسفند ماه ۹۷، یک هیئت باستان شناسی از سوی اداره کل میراث فرهنگی اردبیل، عازم شال گردید و در نتیجه بررسی های آن هیئت، آثارباستانی دیگری کشف شد که نمونه های مشابه بخشی از آن، پیشتر در منطقه تالش کشف شده است. از جمله آثار باستانی کشف شده در روستای تاریخی شال یک جام نقره …

بیشتر بخوانید »

گویش های تاتی

گویش های تاتی

 تاتی/ tāti/ ، به دو گروهِ زبانی مختلف از خانواده زبان‌های ایرانی اطلاق می‌شود، یکی از شاخه شمال غربی۱ که در بخش‌هایی از جمهوری آذربایجان و مناطقی از جمهوری داغستان رایج است۲ و دیگری از شاخه جنوب غربی که در مناطقی از شمال غرب ایران۳ در محیطی ترک زبان۴ به آن تکلم می‌شود. این دو گروه با یکدیگر تفاوت‌های بنیادینی دارند. «تات» واژه‌ای ترکی است به معنای «بیگانگان مقیم در سرزمین ترک‌ها.۵ » مطابق «دیوان لغات الترک» (۴۵۴ هـ.ش، ۱۰۷۵م)، این واژه ابتدا به ایرانیانی که …

بیشتر بخوانید »

ادبیات شفاهی تالش منتشرشد

«ادبیات شفاهی تالش» پژوهش جدیدی ست ازعلی عبدلی که به عنوان جلد ۷۱ دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان، از سوی انتشارات فرهنگ ایلیا،« ۱۳۹۷رشت»، به تازگی منتشر شده است. این اثر دربر دارنده مطالب متنوعی در زمینه ادبیات شفاهی تالش است که مولف در بخش شرح ادبیات شفاهی، به آن اشاره کرده و گفته است:  ادبیات شفاهی بخشی از فرهنگ مردم یا فولکلور است. این نوع ادبیات که عبارت ازترانه ها، افسانه ها، لطیفه ها، مثل ها، کنایات، اسطورهها و چیستان …

بیشتر بخوانید »

جارشَ بافی در تالش

جارشَ jǎrša یا سَرْغ sarәq نوعی پارچه است که بافت آن از دیرباز در تالش رواج داشته و هنوز در چند محل، از جمله در روستای اردَ رضوانشهر رواج دارد. این پارچه پشمی که با طرح های هندسی به رنگ های شاد و اغلب سرخ، در کارگاه های خانگی بافته می شود، معولا برای دوخت نوعی دستمال بزرگ ویژه زنان مورد استفاده قرار می گیرد . بافت جارشَ در دیگر نقاط گیلان نیز رایج است و هه جا کاربرد مشابهی …

بیشتر بخوانید »

زبان مادری را آسان بنویسیم و آسان بخوانیم

الفبای تالشی و تاتی

چندسالی ست برای نوشتن رسا و روان  متون تالشی و تاتی شیوه نامه ای برپایه رسم الخط فارسی و لحاظ آوانگاری لاتین، با عنوان « الفبای جامع تالشی و تاتی » طراحی شده و در مطبوعات و رسانه های مجازی منتشر گردیده است. به دنبال انتشار این شیوه نامه پرسش هایی در مورد برخی نکات آن از سوی کاربران مطرح شده که طراح و مبدع شیوه نامه یادشده ، در چهار درس مشروح زیر، به آن پرسش ها پاسخ داده …

بیشتر بخوانید »

پیشینه جمهوری تالش مغان

جمهوری تالش مغان

بهرام امیر احمدیان پس از الحاق خانات تالش به روسیه مردم مسلمان این ولایت به سبب جدایی از ایران ناراضی بودند و این نارضایتی به صورت قیامهای پراکنده‌‌ای نمایان می شد. در سال ۱۸۳۱ ساکنان ایالت تالش علیه ماموران تزاری و فئودالهای محلی قیام کردند. خود سریهای ماموران حکومت‌ی تزار، به ویژه فرماندهان نظامی محلی و نیز ظلم و ستم فئودالهای محلی، خود سری آنان، وضعیت دشوار زندگی دهقانان، برقراری انواع مالیات‌ها و مکلفیات زیاد، سبب بروز نارضایتی مردم و …

بیشتر بخوانید »

ریشه شناسی نام تعدادی از روستاهای آستارا

ضیاء طرقدار شهرستان آستارا در غرب استان گیلان و در منطقه قومی تالش قرار دارد که دارای تاریخ و فرهنگ کهُن سالی می باشد . در شهرستان آستارا روستاهای زیادی وجود دارد که در اینجا به ریشه شناسی نام تعدادی از این روستاها پرداخته خواهد شد . ۱ – حیران ( هیران ) : از دهستان های غرب آستارا می باشد . در زبان تالشی آستارا « هِر – hēr » یا « هیر – hir » به معنای : …

بیشتر بخوانید »